STRES  TESTLERİ,  2. Baskının Yayımlanma Tarihi:2012

  STRES TESTLERİM “ Stres’ e Dayanıklılık Ölçeği ve Stres’e Eğilim Ölçeği”

 KONUSUNDA DEĞERLENDİRME VE AÇIKLAMALAR

   Stres Testleri’ min “ Stres Ölçeği” Uygulandığı Örneklem Grubu:

     1991-2003 yılları arasında geliştirdiğim, Stres Düzeyini Belirleme Ölçeği’ nin bilimsel araştırma ve değerlendirme sonuçlarını; 2006 yılında “Psikolojik Testler ve Psikolojik Destek” adlı yapıtımda yayımladım. Stres konusundaki testlerimin “Ölçek” geçerliliğini, güvenirliliğini, iç tutarlılığını ve objektif bir test olarak, farklı yıllarda ve farklı örnekleme uygulandığında nasıl sonuçlar vereceğini araştırmak ve sonuçları değerlendirmek  yada testlerin uzun bir süre sonra uygulandığında aynı sonuçları verip vermediğini belirlemek ve belirli bir standart oluşturmak amacı ile Gaziantep ili araştırma evreni olarak alınmıştır. “ Araştırma: Problemlere, güvenilir çözümler aramak amacı ile planlı ve sistemli olarak, verilerin toplanması, çözümlenmesi “analizi”, yorumlanarak, değerlendirilmesi ve rapor edilmesi sürecidir.-Best,1959;Mouly,1963;  Araştırma, temelde bir arama, öğrenme, bilinmeyeni bilinir yapma, karanlığa ışık tutma, kısaca aydınlanma sürecidir. Search; Uygulamalı Araştırma: Üretilmiş yada üretilmekte olan bilginin denemeli uygulamasıdır. Prof.Dr. Niyazi Karasar, Bilimsel Araştırma Yöntemleri-1984”

     Evrenin sınırlarını belirlemek üzere Gaziantep Üniversitesi PDR öğrencileri, Özel Öğretim Kurumları’nın” Gaziantep Özel  Kolej Vakfı Okulları ve Özel Sanko Okulları Liseleri”; Resmi Devlet Liseleri’nin “Bayraktar Anadolu Lisesi ve Şehit Şahin Lisesi”,  11 ve 12 sınıfı öğrencileri örneklem olarak belirlenmiştir. Örneklemin, farklı kurum, farklı çevre ve okul türlerindeki, bireylerden elde edilen sonuçları; evrene genellemek amaçlı veriler ve sonuçları elde etmek, en az hata ve yordama larda bulunmak amacı ile yansız olarak, örneklem mümkün olduğu kadar geniş tutulmaya çalışılmış; ilin ekonomik koşulları farklı olan semtlerindeki özel ve resmi liselerle yetinilmeyerek, ülkemizin farklı illerinden yükseköğrenim yapmak amacı ile gelen, üniversite öğrencileri de  örnekleme dahil edilmişlerdir.

       14 ve 17 Şubat tarihinde Gaziantep Üniversitesi ,   16 ve20  Şubat tarihinde Gaziantep Kolej Vakfı Özel Okulları Genel Müdürlü, 23 ve 27 Şubat Özel Sanko Okulları Genel Müdürlüğü ve 8.03.2012 tarihli Gaziantep Valiliği ve Milli Eğitim Müdürlüğü onayları ile  12 ve 16 Mart Bayraktar Anadolu Lisesi ve 15 ve 19 Mart 2012 tarihinde Şehit Şahin Lisesi 11 ve 12 .sınıf öğrencilerinden oluşan ve gelişigüzel seçilen gruplardan oluşan  öğrenci gruplarına; ilk ve son testler uygulanmıştır. ” Her iki test aynı öğrencilerden oluşan gruplara 3 ile 5 gün ara ile uygulanmıştır. “ 

     Uygulama sonucunda, SEÖ ’nin uygulandığı  örneklemi oluşturan 46 öğrenciden, 45 öğrencinin testi geçerli kabul edilirken; SDÖ ’nin uygulandığı örneklemi oluşturan 42 öğrenciden,  40 öğrencinin testi geçerli kabul edilmiştir. “ Bir teste katılırken, diğerine katılmaması; boş soru maddesi bırakması, ilk ve son test arasındaki tutarsızlık sonucu baştan savma yanıtladığı kanısına varılması vb. nedenlerle bazı öğrencilerin testi iptal edilerek, geçersiz kılınmıştır.”  

   Psikolog/ Psikolojik Danışman Halil Türkmen, stres konusunda 1991 yılından bu güne kadar hazırladığı, Psikolojik Testler ’ i “ Strese Eğilim Ölçeği, Strese Dayanıklılık Ölçeği ve Diğer Psikolojik Testleri” yaptığı çalışma, araştırma, değerlendirme ve deneyimleri konusunda yazdığı makaleleri; 2006 yılında oluşturduğu 2. Kişisel web sitesinde , “Psikolojik Testler ve Psikolojik Destek” adlı yapıtında yayımlamaktadır. Stres konusunda ayrıntılı bilgi, bilimsel araştırmalar, çalışmalar ve değerlendirmelere  www.hturkmen.com  url adresinden erişebilirsiniz.

                         STRES TESTLERİ -2006 ve 2012 Uygulama Sonuçlarının Değerlendirilmesi:

               Farklılıklar ve Benzerlikler:

     SDBÖ, 25 Olumlu, 30 olumsuz özellik olarak düzenlediğim; soru maddelerinden oluşan bir testtir. “2006 1. Baskı”  Test değerlendirilirken, SDBÖ “ Stres Düzeyini Belirleme Ölçeği; iki alt ölçek olarak değerlendirilmesi, önerilmektedir. “ Stres’e Eğilim Ölçeği- SEÖ, Stres’e Dayanıklılık Ölçeği- SDÖ ”  Her iki alt ölçek kendi arasında ve  SDBÖ ile  Beck Depresyon Ölçeği “BDÖ” sonuçları ile ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir.

    2006 yılındaki uygulamada, evrene bağlı örneklem sınırlı iken, 2012 de daha geniş ve kapsamlı ayarlanmaya çalışılmıştır.

    2006- SDBÖ araştırmasına ve değerlendirme çalışmalarına kıyasla, 2008-2012 yılları arasındaki araştırma ve değerlendirme çalışmaları; daha detaylı olarak yürütülmüştür. Evrene bağlı, örneklem grupları farklı ve kapsamlı seçilmiş, örneklemi oluşturan her gruba ilk ve son testler uygulanmış ve gruplar kendi içinde ayrı, ayrı ve tüm örneklem bir arada olmak üzere ayrı ayrı değerlendirme sonuçları, birbirleriyle karşılaştırılmıştır.

    SDBÖ’ nün  2006 yılı, uygulama aşamasından çok danışmanlarca değerlendirme aşamalarında, güçlükler ve sorunlar çıkması üzerine; “ Soru maddelerinin özelliklerine uygun ölçümlerin iki alt teste ayrıştırarak, iki alt testten elde edilen verilerin ayrı ayrı analizi ve değerlendirilmesi gerekirken; tek test gibi verilerin, ölçme sonuçlarının değerlendirilmesi”  bu güçlük ve sorunları  ortadan kaldırmak amacı ile  SDBÖ’ nin  iki, alt ölçek şeklinde uygulanması kararlaştırılmıştır. İki alt ölçek, “ SEÖ  ve SDÖ” birbirinin zıttı soru maddelerinden oluşturulmasına karşın;  danışmana yönelik sorun ve güçlükleri ortadan kaldırırken; iki ölçek, “test” birbirini kendi içinde denetleyici ve daha yansız “danışan hata ve yansızlığı” ve objektif veriler elde edilmesini sağlamıştır. Her iki alt testin analiz ve değerlendirme sonuçları, ters yönde yorumlandığında, aynı bulguların elde edilmesine yardımcı olup, katkı sağlamaktadır.

    2006 yılında, SDBÖ ile ilgili yaptığım bilimsel araştırma, ölçme, değerlendirme, istatistiksel “Betimsel, Korelasyon”  uygulama ve analiz yöntem ve teknikleri ayrıntılı karşılaştırıldığında; “ 2006 ve 2012 Tabloları”  farklı yıllardaki, uygulamalar arasında ne gibi farlılıklar ve benzerlikler olduğu, derecelerini belirlemek amacı ile Sıralama “Ordinal” ve Aralıklı “ İnterval” Ölçekler kullanılmıştır.  Elde edilen veriler tasnif edilerek, “Ölçüm, ham puan”  frekans tabloları düzenlenmiştir. Gruplar oluşturulmuş, “Çetele, frekans” grup aralıklarının gerçek sınırları ve  grup aralığına rastlayan ölçümlerin dağılımı belirlenmiştir.  Madde analiz tablosu düzenlenmiş, her iki alt test, “SEÖ ve SDÖ”  stres düzeyini belirlemek amacı ile oluşturulmuş olup, iç tutarlılığı yüksek “Madde Analizi Tablosu” soru maddelerinden oluşmaktadır. Ayrıca bireylerdeki stres düzeyini geçerli olarak ölçtüğü “içerik geçerliliği” için geçerlilik düzeyi oldukça yüksek ve oldukça güvenilir testlerdir. “İçerik, uygulama ve yapı  vb. geçerlilikleri yüksek ”toplamlı frekans, toplamlı yüzdeler ile ilgili hesaplamalar yapılmıştır. Yüzdelik Tablosu, Değişim -Dağılım Ölçüleri ve Merkezi Yığılım –Vasat Ölçüleri, gruplanmamış ve gruplanmış ölçümlerde, iki alt ölçek için ayrı ayrı hesaplanmıştır. “Tablo-1” yüzdelik tablolarına “Tablo-2” uygun olarak, yüzdelikler, 0rtanca= “ Ortn=Medyan= Y50 = Q2, Y25 = Q1, Y75 = Q3  vb“ Her iki alt ölçek “ SEÖ,SDÖ” ilk test, son test sonuçlarına göre, korelasyon tabloları oluşturulmuş; değişkenler arasındaki ilişkinin miktarı yani korelasyon katsayıları “r” çeşitli korelasyon teknikleri kullanılarak, gruplanmış ve gruplanmamış veriler için ayrı ayrı hesaplanmıştır. “Pearson Momentler Çarpımı, Spearman Brown, Alpha Korelasyon Katsayısı  vb”

    Bütün bunların ışığında, SBÖ yada SDBÖ’ nin, “ SEÖ ve SDÖ” 2006 versiyonu “ web sitemde yayımlandığı tarih verilmiştir” ve 2012 versiyonlarının, ölçme ve değerlendirme, analiz, uygulama  sonuçları arasında belirgin ve dikkate değer farklılıklar gözlenmemektedir.

     Sonuç olarak, 2006 ve 2012 yılındaki “versiyon” Betimsel ”Doğrudan,Yordamsal” ve Korelasyonu “İlişkisel” Yöntemler Tabloları incelendiğinde; ilk ve son test sonuçlarının, benzeşik ve güvenilir olduğu ve iki ölçme arasında tutarlılık bulunduğu görülmektedir. Özellikle  Korelasyon Tabloları incelendiğinde “2012” çeşitli korelasyon teknikleri ile hesaplanmasına karşın, birbirine yakın sonuçlar bulunmuştur. Aynı şekilde, ilk ve son test arasındaki ilişkide, 1.00 yakın; doğrusal aynı yönde ilişki tespit edilmiştir. Korelasyon Tablosu. “Geçerlilik, tutarlılık ve güvenirlilik vb”

     Her iki alt test “ölçek” arasındaki ilişki doğrusal ve aynı yönde bir ilişki tespit edilmiş, ayrıca korelasyon katsayısının tesadüfi mi, yoksa, test istatistiğinin gerçek bir değeri mi gösterdiğinin? Belirlenmesi ve değerlendirilmesi için korelasyon katsayısının önem denetimi yapılmıştır. Sonuç olarak, çıkan korelasyon katsayısının tesadüfü olmadığı belirlenmiştir. “ t=15,64; p<0,5 güven düzeyinde” Bu nedenle her iki alt test “Ölçek” oldukça güvenilir testlerdir.