ENGELLİ EĞİTİMM HAKKI VE ENGELLİLERLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER
www.geleceginegitimi.com 1. kişisel sitemdir.2003 yılından beri web hizmeti vermektedir.
Ben Halil Türkmen www.hturkmen.com 2.kisisel sitem
www.ozelegitimrehabilitasyon.com
www.rehabilitasyon.com sitelerde yazi ve Makalelerimde bu sorunlarý defalarca yazdým.
Bu günlerde bu konuda yasal düzenlemelere gidilirken, ilgili makalelerimden de yaralanilabilir. Bu makalelerden bazi bölümleri asagýda belirttim.
Destek Egitimi ;Özel Egitime ihtiyaci olan bireylerin tibbi , egitsel degerlendirme ve tanilama sonucunda; belirlenen egitim ihtiyaçlari dogrultusunda kendilerine,ailelerine , ögretmenlerine ve okul personeline; uzman personel, araç,gereç,egitim ve danismanlik hizmetleri saglamayi içerir. Bu tanimdan yola çikarsak, bu gün RAM lara yönlendirilen Engelli Ögrencilerimizi; bu kurum resmi bir kurum oldugu için ;bu kurumlardaki meslektaslarimiz, hangi özürlülerden bir çikarlari olabilir ki “Götürdügümüz öðrencilerin % kaçina rapor veriyorlar. Söylemleri, oldukça yanlistir. Ögrencilerinizi çok iyi degerlendirerek ve Özel Egitim Hizmetleri Yönetmeligine uygun özür gruplarindan RAM lar tarafindan degerlendirmesi mümkün olmayan özür gruplarinin Saglik Kurulu Raporu alarak yönlendirdiginizde hiçbir sorun olmayacaktir.
Bu kurum MEB ve Illerde Milli Egitim Müdürlügüne bagli bir kurumdur. Kuruma has mevzuat “yasa, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelgeler “ hükümlerine uygun görevlerini yaparlar. Kurumlarina yönlendirilen Engelli Bireylerin, Objektif veriler ve incelemeler sonucu ,Özel Egitime ihtiyaci olup, olmadigini belirlerler. Kisacasi, mevzuata uygun egitim önerilerinde bulunmaktadirlar.
Ancak bazen kisisel sorunlarda çikmaktadir. Her kurumda bu tür sorunlar çikabilir ancak bu kisisel sorunlari, tüm kuruma mal ederek, bu kurumlarda çalisan dürüst arkadaslarimizi zan altinda birakmak yanlis ve bir o kadar da yanli bir tutumdur. Diye düsünüyorum. Bazen, testörden kaynakli hatalar nedeniyle, egitim almasi gereken engelli ögrencilere egitim önerilmemektedir. Ender de olsa Ögretilebilir Engellilere “Öz bakim becerileri, tuvalet egitimi kazanmamis vb. engellilere bile” is ve uygulama okullari önerilmektedir. Buradaki temel hata, bu engelliye ayrica öz bakim becerileri kazandirilincaya kadar “ Bir özel eðitim kurumundan destek egitimi de almasi önerilmemesidir.” Ancak objektif ve tarafsiz bakis ile her iki öneride de bulunmak bu arakadaslarimizi elestiri ve saibelerden kurtarabilir, diye düsünüyorum.
Bir Diger sorun, Ilköðretim çaginda olup da “07-16 yas gruplari “ yada üstü hiç bir kurumdan egitim almayan ' Örgün Egitime devam etmiyen' “ Agir MR “ Tippi Tanilamada: idiot, Moron vb gruplar' Orta Düzeyde MR yada Ögretilebilir Engellilere “ Daha önce kaç yil özel egitim almis, almis ise ne gibi gelisme olmus, 'Yönlendirilen kurumdar Gelisim Raporu da istenebilir' yada olmamis, ilk defa mi rapor için basvuruda bulunmus vb. kosullar dikkate alinmadan ' Hasta coklugu ve sürenin kisa olusu vb. nedenlerle, Objektif inceleme güclükleri nediyle' hastaneler “Saglik Kurulu Raporlarinda” RAM’ lar “ Özel Egitim Degerlendirme Kurulu Raporlarinda” egitimin yararli olmayacagi ' Kestirme yöntemikullanarak,' düsüncesi ile Özel Egitim önermemektedirler.Ancak bu çocuklarimiz önerilen öðretim ortamlarinda ne gibi güçlükler yasayacaklar, önerilen ortamlarda engelliye uygun kosullar olusturulmus mudur ?, Özellikle personel; ailelere bu konuda açiklamalar yapilmismidir, yoksa kasitli etkilemelerle mi yönlendirilmislerdir, herseyden önemlisi çocuðun gelisimine ve eðitimine katki saðlayacakmidir vb. burada belirtmediðim sorunlarý ortadan kaldirici 'Engellinin Eðitim Hakkini' gözeten objektif bir yönlendirme yapilmismidir. Önemli olan budur.
Ilköðretim çaðinda olup da Orta düzeyde Mental Retardasyon 'MR' Zihinsel Engel Sorunu bulunmayan eðitilebilir yada hafif eðitilebilir engellilerin; yasaminin belirli döneminde, gelisimlerini “ Aile, okul, çevre vb. kaynakli faktörlerden dolayý' akranlarýndan geride kalmalari yada sinifindaki akranlarinin belirgin derecede gerisinde olan; özellikle ara sýnýflarda olmasina raðmen birinci sýnýflarýn seviyesinde olan öðrencilere 'Kaynaþtýrma ve öðretmenlerince BEP hazýrlanmasý' önerileri yeterince yararlý olmamaktadýr. Öðretmen 40-50 öðrencisinin eðitimini aksatarak, bir yada iki öðrenci için BEP hazýrlayarak ,özel olarak bu öðrencilerle ne kadar süre ilgilenebilir ve özverdide bulunabilir. Fazla bir süre ayýrmak istese bile diðer öðrencilerin eðitimini aksatmýþ olmaz mý? Bu tür öðrencilere, Kaynaþtýrma Eðitimi önerisi yerine “4 yada 6 aylýk özel eðitim kurumlarýndan Destek Eðitimi önerilerinde bulunulmasý daha objektif olmaktadýr. Süreç içinde Ýlköðretim Kurumlarýnýn bünyesinde açýlacak en az 2 alt sýnýf zorunluluðu ve beraberinde arç,gereç,uzman,personel vb. donaným noksansýz yapýldýðýnda, bu tür sorunlarýn ortadan kalkacaðýna inanmaktayým.Özellikle uzman personel hepsinden önemliolan bir husustur. Özel Eðitim alan mezunlarýnýn sayýsýnýn yetersizliðinedeni ile Fakülteleri Fen Edebiyat ve Eðitim Fakültelerinin çeþitli programlarýndan mezun gençlerimize Özel Eðitim Öðretmenliði Programýnda 'Tezsiz Yüksek Lisans yaptýrýlarak; hem boþta gezen bu gençlerimize iþ istihdamý yaratmýþ oluruz, hem de bu alanda uzman personel görevlendirilmesiile süreçiçinde alandan kiþileri Eðitim gibi ülke geliþiminde önemli ve bir o kadar da hayati olan sorununu bir nebze de olsa çözmüþ oluruz. Diye düþünüyorum.
Bu gün kýrsal yöreler ve bazý ilçelerde engellilerin büyük bölümü Özel Eðitimden yararlanamamaktadýr. RAM ‘ lar, koþullarýna uygun sayýda planlama yaparak; Özel Eðitim Kurumlarý için haftalýk yada aylýk kontenjan belirlemektedir. Bu kurumlarýn, raporlarý biterek, yenilenecek öðrenci sayýlarý dikkate alýndýðýnda aday engellilere bir türlü sýra gelememekte, veliler daha fazla beklemeyerek, farklý kurumlara da müracaat etmek durumunda kaldýðý için özel eðitim kurumlarý arasýnda sorunlar yaþanmakta, bu durum zaman zaman yasal olmayan rekabete yol açarak, engellilerin eðitimi dýþýnda, ailelerce engellilerin ticari meta gibi kullanýlmasýnýn kapýsýný aralamaktadýr. He ilde yaþanan bu sorunlar, görüldüðünden büyük ve olumsuzluklar zincirinin en büyük halkasýný oluþturmaktadýr. Bu sorunun çözümünde özel sektör Yerel Yönetimlerce desteklenip, bir takým kolaylýklar getirilerek; Yatýlý Özel Öðretim Kurumlarý ' açýlmasýnýn özendirilmesi gerekmektedir. Yatýlý ve gündüzlü ayrý ayrý birim ücretleri belirlenerek; bu kurumlarýn masraflarýný karþýlayýcý ve tatmin edici ücret politikalrý geliþtiririlip, yasal düzenlemeler yapýldýðýnda süreç içinde devletin yükühafifletilmiþ olacaktýr.
Bütün bu sorunlarýn giderilmesi için Özel Eðitim Hizmetleri Yönetmeliði ,573 sayýlý KHK ve 5580 sayýlý yasada düzenlemeler yapýlmalýdýr.
Ayrýca, RAM engelli tanýlamalarýnda þaibe, eþitsizlik, yasal olmayan rekabet ve þaibelerin ortadan kaldýrýlmasý için bu kurumlara dýþýnda “Özel - Özel Eðitim ve Psikolojik Danýþma Merkezleri' açýlmasýna izin verilmelidir: Bu merkezlerde, yönetmelik gereði gerekli uzman personeller görevlendirildiði için 'Eðitsel Tanýlama ' objektif olarak yapýlacaktýr. Her tanýlama için birim ücreti valiliklerce öðrenci baþýna belirlenerek, rapor düzenleyebilmeleri saðlanmalýdýr.”
Bunlarda yetmezmis gibi bazi RAM’ lar“Denver Uygulayacak uzman görevlendiril memesi nedeni ile 0-36 aylýk çocuklar “ hastaneden Saðlýk Kurulu Raporu için yönlendirilmektedir.
Yukarda belirtilen Özel Özel Eðitim Psikolojik Danýþma Merkezlerince 'Eðitsel Tanýlama' yapmanýn yasal boyutu düzenlendiðinde' Bu kurumlarda Psikolog /PDRgörevlendirileceði için' gerekli tanýlamalar yapýlacaktýr.
Hastanelerde Çocuk ve Ergen Psikiyatristi ve Psikolog sayýlarýnýn yetersiz olmasi nedeni ile 'Engellilere Randevu Alma' güçlükleri yaþanmakta, incelenecek engelli sayisinin çokluðu nedeni ile sorunlar yaþanmakta; zaman zaman öðretilebilirlere bile özel eðitim önerilemektedir. IQ ve is gücü kaybi dikkate alinmasýna karsin % 40 is gücü kaybý baz alinmaktadir. 'Bazý engelliler, yukarýiada belirttim. MR yasitlari normlarinda olmasina karsin özellikle eðitilebilirlerde okuma yazmada akranlarýnýn çok gerisinde bulunabilmektedirler.
Henüz Ksim-2008 ' de yasadigimiz bir örkek:
Örnek: G.E adli ögreni Saglik Kurulu Raporu Orta Düzeyde MR verildi. Çocuk RAM' a yönlendirildi. Özel Egitim alamaz Raporu verildi. Bu çocuk 18.11.2008 ' de RAM' a yönlendirildi.18 günlük egitim almasina karsin RAM Modülünden adi silindigi için Kasim ücreti ödenmiyor. Yani 18 günlük verilen egitim bosa gidiyor.
Bu nedenle MEB bagli RAM lar bu islevi yürütürken Saðlýi Kurulu Raporu “Çünkü uzman personeli olmadýðý durumlardaki engellilere yine bu kurumlaraca hastanelere yönlendirilmektedir.” Saglik Raporlarinda, engelli olmasina karsin RAM olumsuz rapor veriyor. Bu nednle Saglik Kurulu Raporunda 'Tibbi İncelenme ' ile engellioldugu belirtilmisse, engelli lehine olanlarin incelemesiz ve kosulsuz bu rapor dogrultusunda,RAM 'larca egitim önerilmelidir. % 20 ve üstü is gücü kaybi olupta, Saglik Kurulu Raporu' nda Özel Egitim Alamaz önerilenlerin ise RAM' larca 'Egitsel Degerlendirmesi 'sonucuna uygun Eðitim Önerisinde bulunmasi yararli ve adil olalacaktir.. ,
Daha ayrintili bilgileri yukarda belirttiðim sitelerden ve kisisel sitelerimden öðrenebilirsiniz.
Saygýlarýmla...
Halil TÜRKMEN
Psikologum1952
|